Kadınlarda Menopoz Dönemi ve Belirtileri
Kadınlarda Menopoz Dönemi ve Belirtileri
Tarih: 16.11.2018 22:23:37

Sevgili Mora Dergisi Okuyucuları,
Geçen ayki yazımın içeriğini, erişkinlik-üreme döneminde kadına özgü sağlık sorunlarını, erkek egemen toplumda maruz kaldığı iş ve özel hayatında yaşadığı negatif ayrıcalıklar, sağlığı olumsuz etkileyen faktörler oluşturmuştu. Bu ayki yazımın içeriğini, kadın hayatının 3. ana dönemi, menapoz, ve menapozun kadın sağlığındaki anlamı, oluşturacak.Menapozu anlayabilmek için daha önce bazı kavramları açıklamak gerekiyor.

Hormon nedir ve nerelerde üretilir?
Vücudumuzdaki bezler tarafından salgılanan ve kan yolu ile ulaştıkları organ ve dokularda fonksiyon düzenleyici olarak görev yapan kimyasal bileşiklere “uyarma” anlamına gelen “hormon” denilir. Kadınlarda 2 cinsel hormon vardır. Östrojen ve progesteron. Her ikisi de beynin emri ile yumurtalıklarda ve az da olsa böbrek-üstü bezi , hamilelikte plazenta tarafından da üretilir.Yumurtalıkların cinsel hormonlarının ne kadar ve ne zaman üreteceğinin kararını da beyinde bulunan hipofiz dediğimiz beze 2 hormon, FSH ve LH salgılayarak, ayarlar.

Menapoz nedir ?
Menapoz kelimesi İngilizce; ‘´adet kanaması (menarch)” ve “sonlanma (pause)” kelimelerinden oluşturulmuştur. Tam olarak kelime karşılığı adetten kesilme olup, “menapoza girmek” demek kadının düzenli en son fizyolojik adet kanamasının olduğu zamanı ifade eder.

Kadınlarda menapoza bağlı adetten kesilme, yumurtalıkların, kadınlık hormonlarının salgılanmadığını veya çok az salgıladığına işaret eder. Yeterince östrojen ve progesteron hormonları üretillmemesine bağlı olarak da adetten kesilme gerçekleşmektedir.
Menopoz yaşı, 45 ile 50 yaş arası normal kabul edilir, ortalama yaş 50 dir.
Menapoza girme yaşını belirleyen pek çok neden vadır. En başta da genetik, aşırı sigara tüketimi, beslenme-kilo, yaşam tarzı, vb.. gelir. Adetten kesilmeden önceki döneme “premenapoz”, adetten kesilme sonrası döneme ise “postmenapoz” denmektedir. Perimenapoz (Klimektaryum) ise premenopoz ile postmenopoz dönmelerini içine alan ve genelde olası menopoz şikayetlernin yoğun olarak yaşandığı bir dönemi ifade eder. Ama bazen yaşlılık döneminin başladığı 65 yaşına kadar uzayabilir.

Premenapoz (Menapozdan önceki dönem):
Kadınlarda 35 - 40 yaşlarında henüz östrojen üretiminin azalmasından önce progesteron hormonunun üretimi azalır.

Progesteron hormonu başka bir deyimle hamilelik hormonudur.
Adetler devam etse de 35 – 40 yaşlarında zor hamile kalmanın nedenlerinden biri de progesteron üretiminin azalmasıdır.
Progesterondan sonra östrojen hormonunun üretimi azalır, bu dönemde adetler sıklıkla düzensizleşir. Özellikle adet gecikmeleri, bazen de tam tersi olarak fazla miktarda adet görmeler ortaya çıkabilmektedir. Düzensiz de olsa, kural olarak adet gören her kadın, gebe kalma potansiyeline sahiptir. Dolayısıyla menapoz öncesi dönemde yaşanabilecek bir önemli durum da geç farkedilen gebeliklerdir. Adet gecikmeleri her zaman menopozun işareti olmayabilir. 40 yaşını aşmış kadınlarda da, adet gecikmelerinin olması durumunda öncelikle bir gebelik testi yapılmalıdır.Bu nedenle menapoza tam olarak girene kadar etkin bir doğum kontrolü yöntemi uygulanmaya devam edilmelidir.

Cerrahi menapoz nedir ?
Herhangi bir hastalık nedeniyle jinekolog doktor tarafından yumurtalıkların alımı sonrası gelişen menapozdur. Bir de herhangi bir nedenden dolayı rahimi alınması ameliyatında rahim ile birlikte yumurtalıklar da alınır. Yumurtalıkların alınmasının sebebi, ileride gelişebilecek olası yumurtalık kanserine karşı kadının korunmak istenmesidir, ama bilimsel olarak bu yaklaşımın yanlış olduğu kanıtlanmıştır.

Cerrahi menopozda adetten kesilmenin verdiği sıkıntılar ve problemler normal menapoza göre çok daha şiddetlidir. Çünkü normal menapozda yumurtalıkların tükenmesi yavaş yavaş olup vücut belli bir şekilde duruma adapte olurken cerrahi menapozda bu süreç ani olarak gerçekleşir. Dolayısıyla buu tür bir operasyon sonucu menapoza giren kişiler, ameliyattan 15-20 gün sonra hekimlerine başvurarak menapoz tedavilerine başlamalıdırlar.
Erken (prematür) menapoz nedir ? Adetten kesilme 40 yaşından erken gerçekleşmişse “erken menapoz” olarak tanımlanmaktadır. Erken menapoz tıbbi literatürde “prematür menapoz” olarak da geçer.

Prematür Ovaryen yetmezlik (POF) nedir?

Menopozun 30 yaşından daha erken ortaya çıkması durumuna ise “Prematür Over Yetmezliği” adı verilir. Bu şekilde yumurtalıkların çok erken dönemde tükenmesi kadınlarda psikolojik ve fizyolojik yönden pek çok problemi de beraberinde getirir.
Prematür Ovaryen yetmezlik (POF), mutlaka nedenlerin araştırılması ve uygun tedavilerin başlanmasını gerektiren ciddi bir durumdur.

Erken menopoz eğer tedavi edilmezse kadın vücudu çok erken dönemde kemik erimesi ve kalp hastalığı gibi, erken yaşta ve çok daha şiddetli bir şekilde ortaya çıkabilecektir. 

Menapoza girildiği nasıl tespit edilir? Menapoz belirtileri nelerdir?

Adet gelmiyorsa ve eğer gebelik yoksa menapoza geçiş durumu düşünülerek yumurtalık fonksiyonlarını ölçen bir takım hormon testleri yapılır ve bu şekilde bir menapoz durumunun olup olmadığı anlaşılabilir. Böyle bir kadın en az 6 ay boyunca adet görmemişse bu durum menapoz olarak kabul edilebilir.

Yani, kesin olarak menapoza girildiğini görmek açısından en azından 6 aylık adet kesilmesi şeklinde bir dönemin geçmesi gerekir.

Menapoz belirteleri nelerdir? Menapoza girildiği nasıl tespit edilir?

6 aydır adet gelmiyorsa ve eğer gebelik yoksa menopoza geçiş durumu düşünülerek yumurtalık fonksiyonlarını ölçen kanda (FSH (16-150), LH Östrojen ( E2 <20 ng/l), Progesteron (<1ug/l))hormon testleri yapılır ve bu şekilde bir menapoz durumunun olup olmadığı anlaşılabilir.
FSH ve LH artmış, Östrojen azalmışsa bu durum yumurtalıkların (overlerin) artık çok az hormon ürettiğini göstererek menapoz tanısı konulur.

Menapoz belirtileri:

Adet düzensizliği,Ateş basmaları terleme, Uyku bozukluğu, Kalp çarpıntsı, Saç dökülmesi
Ciltte matlık, kuruluk, Kilo alma, Çabuk yorulma halsizlik, Kas kemik eklem ağrıları
Kemik erimesi (osteoporoz), Vajende ve tüm mukozalarda kuruluk, İdrar kaçırma ve idrar yolları enfeksiyonu, Huzursuzluk, tedirginlik, sabırsızlık, depresyon, Hafıza zayıflığı, Cinsel isteksizlik.

Bu belirtiler tüm kadınlarda olmuyor. 3/1 kadınlar menopoza girdiklerini farketmiyorlar bile. 3/1 kadınlar 2-3 belirtiyle atlatıyor menopozu. 3/1 kadınlarda yukarıdaki belirtilerin çoğunu yaşıyorlar. Asya da kadınlar menapoz belirtileri diye bir şey bilmiyorlardı Mc Donalds ülkelerine girinceye kadar.

Menapoz dönemini en iyi nasıl atlatılır ?

Herşeyden önce menapoz dönemini, kendiniz olma, yıllardır yapmak isteyip de yapamadıklarınızı, sizi mutlu edecek şeyleri yapma zamanı olarak algılamak, bedensel üreme/üretme döneminin bitip ruhsal üretkenliğin başladığı dönem olarak görmek gerekir. Bu yaklaşım kendinize yapabileceğiniz en güzel hediyedir.

Fitoterapi:

İlaç formunda, Remifemin (karayılan otu), agnus castus (hayıt tohumu) kapsül halinde
KIZIL YONCA, KARAYILAN OTU, İZOFLAVONOİD
NAR, POLEN, HAYIT TOHUMU, ADA ÇAYI, IŞKIN OTU,TATLI PATATES

Karayılanotu hazırlanışı: 1-2 çay kaşığı (1gr)250 ml kaynar suda 15 dakika beklet sonra süz ve bu çaydan günde yudumlayarak 3 bardak 6 ay boyunca içebilirsin.Hayıt tohumu çayını da yukarıdaki gibi hazırlayabilrsin..Dometes suyu, rezene+anason+çörekotu karışımı çayı...

Beslenme :

Protein ağırlıklı beslenme (yumurta, balık,bakliyat, chia tohumu,yoğurt, et,vb.) Yeterince zeytin yağ, keten tohumu yağı, hindistan cevizi yağı, vb...Karbonhidrat (ekmek, patates, pirinç, makarna,her tür unlu mamüller, çips, alkol) azaltılmalı, özellikle akşamları tüketilmemeli.

Mümkün olduğunca taze sebze-meyve, fındık-fıstık, taneli olan yiyecekler bal, tüketilmeli Magnezyum alınmalı, vücudumuzda 300 e yakın kimyasal reaksiyonda etkisi var eksikliğinde bacaklara kramp girer, içsel huzursuz ve sürekli yorgun olur , bağışıklık sistemi zayıflar, sık sık enfeksiyon olur, allerji olur, içsel stres olur, vücutsal ve beyinsel kapasite düşer.


Öneri: Magnezyum takviyesi yanında mutlaka Kalsiyum da alınmalı
Vitamin D: Güneş ışığında derde üretiliyor. Eksikliğinde, osteoporoz, depresyon, enfeksiyon, kanser, kalp krizi, romatizmal hasatlıklar, vb...
Öneri: Hap/damla şeklinde almak, güneş banyosu yapmak, somon balığı ve avokado, mantar tüketimi Kolesterin içerikli beslenme yani yumurta, yoğurt, balık, tereyağ, keten tohumu, kabuklu kuruyemiş, sebzeler (brokoli, karnabahar, soğan, havuç, kereviz,vb...) meyvele( elma, armut, nar, her tür çilek, vb..)

Hareket :

Her gün mutlaka ama mutlaka yarım saat yürüyüş !!!
Yüzmek
Mümkünse Qi Gong/ Tai Chi
Meditasyon

Hala daha şikayet varsa, östrojen kremi/ fitili, östrojen flasteri, progesteron jeli,kremi kullanılabilir.

Dr. Hatice Karahan








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Kadınlarda Menopoz Dönemi Belirtileri
E Dergi Yıl 4 Sayı 41

/resimler/2018-12/7/1848087972068.jpg

SOSYAL MEDYA

/resimler/2018-4/4/1940539792969.jpg /resimler/2018-4/4/1941516512767.jpg /resimler/2018-4/4/1942537920214.jpg/resimler/2018-4/4/1945514642501.jpg