CANER ADSAY


1 MAYIS KUTLANIR MI ?

1 Mayıs işçi ve emekçi bayramı ya da 1 Mayıs emek ve dayanışma günü olarak ülkemizde kabul edilen ve yıllardır bayram havasında kutlanan tarihsel bir o kadar da anlamlı mesajların iletilme yoludur 1 Mayıs?


Değerli okurlar; gelin, biraz geçmişe doğru yolculuk yapalım?

1 Mayıs, işçi ve emekçilerin dünyadaki birçok ülkede birlik ve beraberliğin dayanışma ile haksızlıklara karşı mücadele etmenin simgesi olarak kutlanıyor. Çoğu ülkede de, resmî tatil olarak kabul ediliyor. 1 Mayıs, Ülkemizde ilk kez 1923´te resmi olarak kabul edildi.

1856 yılında Avustralya´nın Melbourne kentinde taş ve inşaat işçilerinin günde 12 saatlik çalışma sürelerinin 8 saate indirilmesi talebi ile ilk kez Melbourne Üniversitesi´nden Parlamento Evi´ne kadar bir yürüyüş düzenlenmesi ile başlayan barışçıl eylem, 1 mayıs olarak tarihte yerini almaya başladı.

1 Mayıs 1886´da ise Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde işçiler, günde 12 saat, haftada ise 6 gün olan çalışma koşullarının iyileştirilmesi adına, günlük 8 saatlik çalışma isteği ile greve gitti. Chicago´da yapılan gösterilere yüzbinlerce işçi katılmış ve Luizvil´de 6 binden fazla siyah ve beyaz işçi, beraber hareket etmişlerdir. O dönemde Luizvil´deki parklar, siyahlara kapalı ve birçok alana girişleri yasaktı. Siyah ve beyazların birlikte direnişi her daim kazım koyuncunun bir sözünü hatırlatır bana; ?Bir birimizi anlamamız için aynı dili konuşmamıza gerek yok. Ezildikten sonra hepimiz aynı şarabız? Bu yüzden siyah ve beyaz işçiler, ezilmenin sonucunda birlik ve beraberliğin farkına vardılar. İşçiler, yürüyüşten sonra hep birlikte Ulusal Park´a girmiş ve o dönem ki gazeteler; ´Böylece önyargı duvarı yıkılmış oldu´ şeklinde manşetlerle atmışlardı.

Gelelim ülkemize?

Malum, siyasi tarihimiz pek aydınlık anılar bırakmadı bugünlere? Faili meçhul davaların gelenek olduğu, siyasal olayların bir türlü dinmediği bir dönem? bu dönemler toplumun isyan ateşini yaktığı özellikle 68 kuşağı dediğimiz tarihsel bir döngü?

Yıl 1968, tüm dünyada patlayan öğrenci hareketlerinin bir göstergesi de Türkiye´de yer aldı? Daha sonra 72 olayları?  ve ardı sıra devam eden malum 1977´deki kanlı 1 mayıs?

34 vatandaşın taksimde binaların üzerinden ateş edilerek can verdiği, kanlı 1 mayıs? Halen suçluların bulunmadığı, ölen vatandaşların yakınlarının ateşlediği isyan közleri sönmüş değil? 1 mayıs belli bir mücadelenin sonucunda kazanılan devrimin kutlanması ile geçerli bir bayramdır. Örneğin; Küba, Bolivya ve Venezuela başta olmak üzere bir çok Güney Amerika ülkesi, yıkılan Sovyet ülkeleri gibi tarihinde kazanılan bir devrim olan ülkede 1 mayısı kutlama hakkı vardır.

Ülkemizde 1 Mayıs´ın anma günü olması gerektiği ve kazanılan bir devrimin olmaması üzere kutlama yapılan bir gün değil, anma günü olarak algılanması kanaatindeyim.