Pusula hakkında merak edilenler

Yarımada Üzerinde Bulunan Tarihi Kale

Kenya’da Kadınların Şiddetten Kaçarak Kurduğu Bir Köy

Birçok Medeniyete Ev sahipliği Yapmış Olan Kaleler Şehri Mardin

İnançlarından Ötürü Yıllardır Temizlenmeyen Nehir

Antik Mısır'da mumyalama nasıl yapılırdı

Yerebatan Sarnıcı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Dünyanın en önemli 10 sanat eseri

Dünyanın en önemli 10 sanat eseri

Vincent Van Gogh Hakkında Bilinmeyen 17 Gerçek

Vincent Van Gogh Hakkında Bilinmeyen 17 Gerçek

Haziran Alevi Tablosu

Haziran Alevi Tablosu

1814 yılında Jean Auguste Dominique Ingres tarafından yapılan yağlı boya tablo

1814 yılında Jean Auguste Dominique Ingres tarafından yapılan yağlı boya tablo

Başarılı ve Etkileyici Oyunculuğuyla Aamir Khan’ın En İyi 10 Filmi

Bilim kurgu kategorisinde yer alan en iyi 30 bilim kurgu filmi

Netflix Reality Yarışma Programları

İzlerken kahkahalara boğulacağınız Komedi Filmleri

Netflix’te 5 Muhteşem Aksiyon-Anime Dizi

Yıldız Savaşları Filmleri Hangi Sırayla İzlenir

2. Dünya Savaşını ve Hitler'i Konu Alan Filmler

Evde nasıl yüz temizleme toniğini yapabilirim

Cilt Tipine Göre Tonik Seçimi Nasıl Yapılır

Elma sirkesi Cilde Faydalı mı ?

Kafein'in yan etkileri nelerdir

Hasar Görmüş Saçlar Nasıl Onarılır

Hamileyken Tüketmeniz Gereken 8 Yiyecek

Diş Macunuyla Sivilcelerden Nasıl Kurtulabilirsiniz




Hakkı Güleç Uzman Aile Danışmanı


Sorularla Cumhuriyetimiz 

Sorularla Cumhuriyetimiz 


Sorularla Cumhuriyetimiz 

1-Cumhuriyet Nedir? 

Siyaset bilimi cumhuriyeti “monarşik olmayan tüm rejimlere cumhuriyet denir” diye tanımlar. Bu tanımda temel kriter egemenliğin kime ait olduğudur.  

Egemenlik ya Monarka (hükümdar, kral  sınırsız yetkili sıfır denetimli başkana,) a ait olacak ya da egemenlik kayıtsız şartsız millete ait olacak.   Hanedanlık saltanat rejimi monarşik bir rejimdir. 

2-Demokratik Cumhuriyeti tanımlayan kavramlar nedir? 

*Egemenliğin kayıtsız şartsız sadece millete ait olması ve laiklik kavramları demokratik cumhuriyeti tanımlayan olmazsa olmaz kavramlardır. Milli İrade, Mili Egemenlik Cumhuriyet ve Laiklik bütünün olmazsa olmaz parçalarıdır.  

3-Cumhuriyet 29 Ekim’de mi Kuruldu? 

*Cumhuriyet, 23 Nisan 1920 de kuruldu; 29 Ekim 1923’te ilan edildi!  

Anadolu’nun tamamen işgal edilmesine neden olan saltanatın imzaladığı Mondros teslimiyet belgesine dayanarak  başlattıkları Anadolu Kutsal İsyanın ilk belgesi Amasya Genelgesinde “Milletin bağımsızlığını yine milletin azmi ve kararı kurtaracaktır” sözü ile milli iradeye vurgu yapılarak cumhuriyetin ilk işaret fişeği atılır.  

 Sonrası milletin devreye girmesini sağlayan seçilmiş vekillerin katılımları ile yapılan kongrelerde milli iradeye, milli egemenliğe bağımsızlığa vurgu yapılması en son olarak da  milli mücadelenin en kritik günlerinin  milli irade tarafından yönetilmesini sağlayacak 23 Nisan 1920 de TBMM’nin kurulması ve “egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir” sözleri ile Cumhuriyet kurulmuş olur. Üç yıl yıl sonra 1920 yılının 28 Akşamında bir gazetecinin Mustafa Kemal Paşaya, “yarın kuracağınız rejimin adı cumhuriyet mi olacaktır?” diye sorması ile Atatürk,  “Hayır biz Cumhuriyeti 23 Nisan 1920 de kurduk. Yarın adını yarın koyacağız” der.  

4- 97 Yıl önce ilan edilmiş cumhuriyetimizin bugün için geldiğimiz yerde laik ve demokratik rejim hedefi konusunda neler söyleyebiliriz? 

 *1923-1938 arası 15 yıl ve devam eden ruhu ile 1945 e kadar ve 22 yıl süren demokrasiyi hedeflemiş   bir cumhuriyet dönemi var.  

 1945 sonrasında özellikle ABD etkisiyle son 75 yıldır devam eden karşı devrim sürecinin 1923 ruhuyla hiçbir ilgisi yoktur.  

 “90 yıllık reklam arası bitti” diyenler bilmezler mi sürekli ABD destekli darbelerle iktidarı gasp eden  sözde “Atatürkçü” vesayetçi generallerin Atatürk ün en kritik TDK Ve TTK nu kapatmaları ve  “yeşil kuşak projeleri” ve  BOProjelerini  hayata geçirilme çalışmaları Cumhuriyeti geriletme gayretlerini görmez gelmişlerdir.  

Burada altını çizeceğimiz konu, Atatürk Cumhuriyeti’nin 22 yılda başardıklarıdır. Aydınlanma devrimleri ile aklın bilimin rehber edildiği o Türk Rönesansı(yeniden doğuş) bugün yine bizim için rehberdir, motivasyon kaynağıdır.  

 97 yıl önce ilan edilmiş cumhuriyetimizin gerçek yaşı 1923-1945 arası sadece 22 yıldır.  

 5-Atatürk öncesi cumhuriyet kavramı dünyada ve Osmanlıda ne zaman dile gelir?  

 *İngiltere’de 1215’de saltanatın egemenliğini vatandaşın lehine değiştiren “Macna Carta belgesi” ile başlayan süreç ve 1789 Fransız İhtilali sonrasında kurulan Fransız cumhuriyeti monarşik yönetimlerin imparatorlukların sonunu getirir.  

Topraklarının bir bölümü Avrupa’da yer alan Osmanlı imparatorluğunun esen cumhuriyet düşüncelerinden etkilenmemesi mümkün müdür?  

Nitekim  Türklerin ilk anayasası olan ve  1215 Macna Carta’ya benzeyen 1808 Sened-i İttifak ve sonrasında gelen Meşrutiyet rejimleri, 1865 Osmanlı entelektüellerinin yer aldığı “Genç Osmanlılar” ilk defa  cumhuriyet kavramından bahseden  Namık Kemal ve Tevfik Fikre eserlerini okuyarak yetişen Mustafa Kemal, aynı zamanda Avrupa da yayınlanmış Cumhuriyet kavramının evrensel tanımlarını içeren kitaplar okuyarak  cumhuriyet’in fikri altyapısının oluşturmaya çalışır. Atatürk’ün en çok benimsediği “Fikri Hür, Vicdanı Hür ve İrfanı Hür Nesiller” cümlesi Tevfik Fikret’e aittir. Atatürk Cumhuriyet kavramından ilk defa 1905 te bahseder.   

6-Yörük Türkmen kültürü ve birçok etnik inanç kökeninden birlikte yaşama kültürünü geliştirip yüceltmiş sevgi hoşgörü yardımlaşma ve danışmanın dayanışmanın sembolü olmuş Anadolu halkı ile cumhuriyet rejimi konusunda neler söyleyebiliriz? 

 *Yörük Türkmen gelenekleri bugün tanımladığımız Cumhuriyet değerleri ile tam bir uyum içindedir. Kadını yücelten öz kültürümüz, birden çok kadınla evlenebilmeyi hiçbir zaman kabul etmemiştir. Çanakkale’de, Milli Mücadele de en çok emeği geçen kadınlarımızın, en gelişmiş ülkelerden bile çok önce hayatın her alanında eşit yurttaşlar olarak sahnede yerini almasının temeli binlerce yıllık özgün kültürümüz ile ilgilidir. Cumhuriyet demek kadın demektir.  

Bu anlamda cumhuriyetin ilanı Türk tarihindeki en büyük devrimdir.  

Atatürk’ün “Vatandaş İçin Medeni Bilgiler” kitabında, “Türk milleti en eski tarihinde meşhur kurultaylarıyla devlet başkanlarını seçmeleriyle demokrasi düşüncesine ne kadar bağlı olduklarını göstermişlerdir.” der.  

7-Türklerin Ankara’da Ahi Birlikleri aracılığıyla kurdukları devletin yönetim şeklinin cumhuriyet olduğunu tarih kitaplarından okuyoruz. 1290'da Türkler tarafından kurulan cumhuriyet, konumuz için bir örnek teşkil etmesinin yanında... Ankara’nın, yeni kurulmuş TC için başkent olmasında bir etken olabilir mi? 

*Atatürk’ün cumhuriyet düşüncesinin yerli ve milli kökleri de vardı. Atatürk 1290-1354 yılları arasında Ankara’da kurulmuş bir devletten esinlendiğini şöyle ifade etmiştir. “Ben Ankara’yı coğrafya kitabından ziyade tarihten öğrendim ve cumhuriyet merkezi olarak öğrendim. Hakikaten Selçuklu idaresinin bölünmesi üzerine Anadolu'da kurulan küçük hükümetlerin isimlerini okurken bir “Ankara Cumhuriyeti” görmüştüm. Tarih sayfalarının bana bir cumhuriyet merkezi olarak tanıttığı Ankara’ya ilk defa geldim o gün, gördüm ki aradan geçen asırlara rağmen Ankara'da hala o cumhuriyet kabiliyeti devam ediyor.”  diyen; çocukluğundan beri harçlıklarının önemli bir oranını kitaba harcayan ve binlerce kitap okuyan Atatürk, aynı zamanda  bir tarih araştırmacısıdır 

8-Atatürk 1923'te kurduğu cumhuriyeti “Cumhuriyet kimsesizlerin kimsesidir” diye tanımlar. Bu söz bize neyi anlatır? 

 *Isparta İslam köyden sıradan köylü çocuğu Süleyman Demirel'in, Afyonkarahisar’ın bir ilçesinde doğmuş yoksul köylü bir ailenin çocuğu olan Ahmet Necdet Sezer'in vb imkansızlıklar içinde olanların cumhurbaşkanı olabilmesi, başbakan olabilmesi  cumhuriyetimizin sağladığı imkanlar sayesindedir.  

Cumhuriyet tarihi boyunca memleketin en ücra köşelerinden, köylerden, mezralardan fakir fukara çocukları bilim adamları, sanatçılar, siyasetçiler, iş adamları, sanayiciler, akademisyenler, öğretmenler, bürokratlar ve her alanda dünyada ödül alabilmişlerdir.  Özellikle bulundukları yerleri Cumhuriyetin olanakları sayesinde elde edenlerin cumhuriyete çok borçları vardır.  

9-Atatürk, cumhuriyetimize ilişkin, “Cumhuriyet en faziletli rejimdir” sözü ile ne demek istemiştir? 

*Monarşik yönetim korku kültürünü, demokratik cumhuriyet değerler kültürünü yüceltir.  

Değerler kültüründe, baskının korkunun olmadığı sevgi-disiplin dozunun iyi kurulduğu sınır ve sorumluluk bilinci gelişmiş insanların, aklı hür vicdanı hür olması,  aklı bilimi rehber edinmesi sayesinde yetişen nesiller cumhuriyeti geliştirirler. Adaletin, liyakatin, dürüstlüğün yüceltildiği cumhuriyet rejiminde yetişen idealist ve çalışkan nesiller, onun deyimi ile “aklı hür vicdanı hür, irfanı hür bilimi rehber edinmiş nesillerdir.” Aklı ve vicdanı ile hareket edenlerin davranışı iç denetimlidir. Yasaklar cezalar ve ödüller devre dışıdır. İç denetimi güçlü olan ahlaklı olandır 

Cumhuriyet karşıtı saltanat rejimlerinde hakim olan korku kültüründe yetişenlerin sürekli baskı ve denetim altında yetişmesi, disiplin adına şiddet uygulanması ile biat ettirilenler aklını, vicdanını teslim etmişlerdir. 

Onların tüm davranışları ceza-ödül ile yönetildiği için gelişim sorunu yaşayan, kendilerine yabancılaşmış, aklı ve vicdanı gelişemediğinden dürtüleri ile davranan, fırsatçılık yapan, yaranma davranışları sergileyen, fırsatını bulunca dürtü kontrol sorunu yaşarlar.   

Dış denetimli olanın gelişmemiş aklı ve vicdanı ve ipotekli iradeleri nedeniyle, akıl vicdan ve irade gelişim sorunu yaşayanlardan, “şeytana uydum bir kere nefsime hakim olamadım” cümlelerini sık duymak mümkündür.  

10- 2020 yılı 29 Ekim'inde, ekonomik krizi daha da derinleştiren pandemi süreci, 97 yıl önce bugün kurulmuş özellikle eğitim sağlık alanlarında kamucu niteliği öne çıkmış cumhuriyetimizin kıymetini bir kere daha anlatır. O kaotik dönemde tüm zorluklara rağmen kurulan cumhuriyetimiz, Avrupa’nın 200 yılda gelebildiği süreçte yaşadığı aydınlanma ve sanayi devrimlerini 15 yılda gerçekleştirmeye çalışır. Cumhuriyetimizin kurulduğu yıllarda ülkenin tablosu; bugünlerin ekonomik, sosyal, siyasal açmazı, cumhuriyetimizin her alanda aşındırılma sürecinde bize nasıl rehberlik edebilir? 

*1923 şartlarında ortalama yaşam 45 yıl, bebek ölümleri %50 civarındadır. 13.5 milyon hasta, yaşlı, sakat ve bulaşıcı hastalıklarla boğuşan, yokluklar içinde cahil 15.yy şartlarında yaşayan bir nüfus! 

Genç nüfusunun çoğunluğunu savaşlarda kaybettiğinden ekilemeyen topraklar, açlık çeken insanlar, yanıp yıkılmış, harap olmuş bir ülkeyi anlamaya çalışarak Cumhuriyeti yorumlamalıyız 

Her şey bir tarafa, Milli Mücadeleyi gerçekleştiren kadrolar 15 yılda Türk aydınlanması yeniden doğuş (Rönesans) devrimleri ve sanayileşme hamleleri ile tüm dünyanın “Türk Mucizesi” ile adlandırdığı hamleler yaparlar. Ekonomik alanda 1923-1938 arasında onca olumsuzluklara ve dünya ekonomik krizlerine rağmen TC tarihinin en yüksek kalkınma hızına ulaşılır. İçinde bulunduğumuz süreçte cumhuriyet devrimlerini çok iyi incelersek yeniden doğuşu, “Yeniden Türk Mucizesi” ni gerçekleştirebiliriz.  

 11- “Bize rehber olabilecek cumhuriyet devrimlerini rehber edinerek yeniden Türk mucizesini gerçekleştirebiliriz” rehber sözü ile içinde bulunduğumuz dönemde hem dünya da hem de ülkemizde gittikçe derinleşen ekonomik sosyal ve siyasal krizler nasıl aşılabilir? 

 *1923'te batılı ülkelerin ortalama kişi başına geliri 6000 dolar, Türkiye'nin aynı standartlara göre düzeltilmiş geliri ise 700 dolardı.  

Osmanlı'dan devralınan borçlar 145 milyon Osmanlı altın lirası tutarındaydı. Bu da o dönemin milli gelirinin yaklaşık yüzde 65'i ediyor. Bugüne kıyaslarsak 750 milyar dolar civarında olan milli gelirimizin %65'i 488 milyar dolardır. Yani 2020 itibari ile ödemekte zorlandığımız borç tutarı kadardır. 

Osmanlı'dan devralınan borçların bir bölümü 1942 yılında yürürlüğe sokulan varlık vergisiyle ödenmiştir.  

Bonoya bağlı borçlar 1989'a kadar ödenmeye devam etmiş ve son ödeme o tarihte yapılarak Osmanlı borçları dosyası tümüyle tasfiye edilmiştir. (Bkz: Mafi eğilmez "Osmanlıdan devraldığımız borçlar") 

Yani ilk dış borcu 1854'te alan Osmanlı maliyesinin iflas ettiğinden el konulduğu tarih, 1880 Osmanlının yıkıldığı tarihtir. 

Sömürgecilerin 1683'ten beri "hasta adam" diyerek ayakta tuttuğu ve kendi aralarında paylaşım süreci anlaşmazlıkları nedeniyle suni teneffüsle yaşatıldığı 1880 in başlangıcında, henüz Gazi Mustafa Kemal Atatürk doğmamıştı bile.  

1923 koşullarında onca borca ve 15.yy koşullarında yaşayan, hiçbir geliri olmayan, tüm tesislerinin, bankalarının, demir yollarının yabancı şirketlerin elinde olduğu bir ülkeden bahsediyoruz.  

Ancak her şeye rağmen 1923-1938 arasında TC tarihinin en yüksek kalkınma hızına ulaşacaksın, fabrikalar, limanlar, bankalar, sigorta şirketleri kuracaksın, 4000 km lik demir yollarını satın alarak, 10 yılda 3000 km daha demir yolu yapacaksın, denizaltını imal edecek, ürettiğin uçakları ihraç edeceksin. Cumhuriyet devrimlerini yapacaksın... 

Özetle Türk Mucizesi yeniden yaratılabilir. Tek yolu tıpkı 23 Nisan 1920'lerdeki gibi, egemenliğin sözde değil özde millete devredilmesi, milli iradenin mecliste, yargıda ve yürütmede temsil edilmesi ile mümkündür.  

Demokratik ve laik cumhuriyetin kurulması ile mümkündür.  Tüm sorunların tek çözüm yeri demokratik bir meclistir.  

Kaldı ki ülkemizin gerek insan kaynaklarının gelişmişliği, her alanda kazanılmış tecrübesi ve potansiyeli 1923'lerin Türkiye’si ile asla kıyaslanamayacak ölçüde ileridedir.  

12- Laik Demokratik Cumhuriyet ile İslam Felsefesi arasında ne gibi bir bağ kurulabilir? 

 *İslam inancını doğru anlatan tek kaynak, Kur’an-ı Kerimdir.  

 Yüce Kitap, Allah Rızası için yapılması gereken ve takdiri sadece Allah’a ait olan ibadetlerden ayrıca  %90 dan daha fazlası adalet, emniyet, liyakat, maslahat ve meşveretten bahseder.  

Yani insanın diğer insanlarla, toplumla, çevreyle ve kendisi ile olan davranışlarının nasıl olması gerektiği üzerine yol gösterici davranır. Aklı, öğrenmeyi, okumayı bilmeyi yücelten bir kitap dogmatik değildir.   

“Oku” diye başlayan “bilenle bilmeyen hiçbir olur mu?” diyen 100 den fazla yerde “düşünün” diyen bir kitap, akla, bilime, öğrenmeye ve liyakate önem vermiştir.  

Günümüzde birbirlerini şirke girmekle suçlayan Allah’ın dahi iradelerine ipotek koymadığı kullarının iradelerine, akıllarına ve vicdanlarına ipotek koyarak biat ettiren, dünyevileşmiş, ticarileşmiş, kendilerini şeyh, kainat imamı ilan etmiş çoğu kripto kendinden menkul kişilerin laik cumhuriyeti hedeflerine koymaları ve dinsizlikle suçlamaları kaçınılmazdır.  

Medine sözleşmesinin içeriği bizlere tam bir demokrasi dersi verir. En insani rejim laik demokratik cumhuriyet rejimi en İslami olan rejimdir.